hermoth-Nieuws

“Ondanks oproep van populaire tegenstan­der wil Zelensky nu geen verkiezin­gen organise­ren. Kan hij dat maken?”

Door Lieve Van Bastelaere Journalist bij HLN

Bron

Ik zat nog even te kijken op “Het Laagste Nieuws” en ik stuitte op een bericht van hen: “Ondanks oproep van populaire tegenstan­der wil Zelensky nu geen verkiezin­gen organise­ren. Kan hij dat maken?” ja dat is interessant, er staat niets bij maar toch even de reacties bekijken. Wat een schok, zouden ze alle politiek incorrecte reactie weggehaald worden? Dat vraag ik me af.

Maar goed “Kan Zelensky dat maken?” Maar Mevrouw Van Bastelaere, dat is een prima vraag.

Laten we dat eens bekijken:

Even kijken bij de Verenigde Natie wat is het begrip Democratie. In een notendop:

1. Volkssoevereiniteit:
   De macht van de regering moet uiteindelijk gebaseerd zijn op de wil van het volk. Burgers moeten hun vertegenwoordigers vrij kunnen kiezen.
2. Vrije en eerlijke verkiezingen:
   Verkiezingen moeten regelmatig, vrij, eerlijk, inclusief en geheim zijn. Iedereen moet onder gelijke voorwaarden kunnen stemmen en zich kandidaat kunnen stellen.
3. Mensenrechten en fundamentele vrijheden:
   Democratie vereist respect voor bijvoorbeeld vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vereniging en vreedzame vergadering.
4. Gelijkheid en non-discriminatie:
   Alle mensen hebben gelijke rechten. Vrouwen en mannen moeten bijvoorbeeld gelijk kunnen deelnemen aan het politieke en openbare leven.
5. Rechtsstaat:
   Iedereen, ook de overheid zelf, moet zich aan de wet houden. Wetten moeten gelijk worden toegepast en de rechterlijke macht moet onafhankelijk zijn.
6. Politieke participatie:
   Democratie betekent niet alleen stemmen. Burgers moeten ook kunnen deelnemen aan besluitvorming, beleid en het publieke debat.
7. Scheiding der machten:
   De wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht moeten voldoende van elkaar onafhankelijk zijn, zodat macht niet onbeperkt bij één persoon of instelling terechtkomt.
8. Transparantie en verantwoording:
   Overheidsinstellingen moeten transparant en aanspreekbaar zijn. Politieke bestuurders moeten verantwoording kunnen afleggen aan de bevolking.
9. Politiek pluralisme:
   Er moet ruimte zijn voor verschillende politieke partijen, organisaties, meningen en maatschappelijke groepen. Ook minderheden moeten hun stem kunnen laten horen.
10. Onafhankelijke en vrije media:
    De VN noemt vrije, onafhankelijke en pluriforme media een belangrijk onderdeel van democratie, omdat burgers toegang moeten hebben tot informatie en verschillende meningen.

Dit is wat de VN ziet als een Democratische Rechtstaat.

Nu komt de Democratische waarheid van een staat die België ziet als Democratische Rechtsstaat (Bron, Bron & Bron)

Punt 1. Volkssoevereiniteit

Zelensky werd in 2019 voor vijf jaar gekozen. Zijn termijn liep dus in mei 2024 af. Er zijn sindsdien geen nieuwe presidentsverkiezingen gehouden.

Freedom House bevestigt dat de verkiezingen van 2024 zijn uitgesteld vanwege de oorlog en de grondwettelijke beperking op verkiezingen tijdens de krijgswet. De organisatie verlaagde daarom de score voor het verkiezingsproces. (Bron)

Punt 2 & Punt 6. Vrije en eerlijke verkiezingen & Politieke participatie

Er is nu — augustus 2026 — opnieuw een directe discussie over verkiezingen

Dit is bijzonder actueel.

De voormalige Oekraïense minister van Defensie Mykhailo Fedorov, die kort daarvoor door Zelensky was ontslagen, riep op 18 augustus 2026 op om verkiezingen te organiseren, ondanks de oorlog. Hij stelde dat Oekraïne een “systemic governance crisis” heeft en dat het democratische proces moet worden hersteld.

Zelensky heeft dit vervolgens expliciet afgewezen.

oorlog mag democratie niet voor onbepaalde tijd opschorten.

Fedorov

Punt 3 & 4. Mensenrechten en fundamentele vrijheden & Gelijkheid en non-discriminatie

Oekraïne heeft in augustus 2024 een wet aangenomen die de activiteiten van buitenlandse religieuze organisaties uit agressorstaten aan banden legt. De wet noemt expliciet de Russisch-Orthodoxe Kerk (ROC) en verbiedt haar activiteiten in Oekraïne. Ook religieuze organisaties in Oekraïne die volgens de wettelijke criteria aan zo’n buitenlandse organisatie verbonden zijn, worden beëindigd. (Bron)

Maar omdat religieuze vrijheid volgens het democratische principe is het volgende toegestaan:

“Je mag thuis bidden.”

(Bron)

Punt 5 & 7. Rechtsstaat & Scheiding der machten

5 & 7 zijn geschonden met de volgende zaken:

1. Poging om anticorruptie-instanties onder politieke controle te brengen — 2025
   In juli 2025 nam het Oekraïense parlement een wet aan die de onafhankelijkheid van NABU en SAPO, de belangrijkste anticorruptie-instellingen, sterk beperkte. Human Rights Watch stelde dat deze wet de onafhankelijkheid van deze instanties effectief ondermijnde en schadelijk was voor de rechtsstaat.
   Zelensky ondertekende de wet. Na grote protesten en internationale druk werd de onafhankelijkheid vervolgens weer hersteld. (Bron)
2. Onafhankelijkheid van rechters
   Ook de rechterlijke macht is een aandachtspunt. De Venetiëcommissie van de Raad van Europa heeft de afgelopen jaren meerdere keren Oekraïense voorstellen over rechters, disciplinaire procedures en de selectie van rechters onderzocht. Zij wijst erop dat Oekraïne al jaren problemen heeft met corruptie, politisering en een laag vertrouwen in de rechterlijke macht. (Bron, Bron)
3. Krijgswet en de beperking van normale democratische procedures
   Sinds de Russische invasie geldt de krijgswet. Daardoor zijn verkiezingen niet toegestaan.
   Dit creëert een bijzondere rechtsstatelijke situatie: de president blijft aan de macht terwijl zijn oorspronkelijke termijn in 2024 afliep.
   Recent heeft voormalig defensieminister Mykhailo Fedorov juist daarom opgeroepen tot verkiezingen en gesproken over een “systemic crisis of governance”. Hij bekritiseerde daarbij corruptie en de concentratie van macht. (Bron)

Punt 8. Transparantie en verantwoording:

Zouden de Oekraïners weten over het volgende:

1. OCCRP – Pandora Papers: offshorebezit van Zelensky en zijn inner circle (2021): OCCRP onderzocht documenten uit de Pandora Papers en meldde dat Zelensky en zakenpartners een netwerk van offshorebedrijven hadden in onder meer de Britse Maagdeneilanden, Cyprus en Belize. (Bron)
2. The Guardian – “Revealed: ‘anti-oligarch’ Ukrainian president’s offshore connections” (2021): Dit artikel behandelt dezelfde Pandora Papers, maar gaat uitgebreider in op de vraag waarom Zelensky offshoreconstructies gebruikte terwijl hij zich politiek presenteerde als iemand die de invloed van oligarchen wilde bestrijden. (Bron)
3. Reuters – corruptieonderzoeken rond Zelensky’s directe omgeving (mei 2026): Reuters beschreef hoe onderzoeken zich uitbreidden naar voormalige zeer hooggeplaatste medewerkers van Zelensky. Zijn voormalige stafchef Andriy Yermak werd in mei 2026 als verdachte aangemerkt in een groot corruptieonderzoek. Dat is relevant voor de vraag naar Zelensky’s zijn politieke verantwoordelijkheid en toezicht. (Bron)
4. Reuters – “For years, graft accusations against his circle did Zelenskiy little harm” (2026): Dit is een uitgebreider overzicht van de corruptieproblemen rond Zelensky’s politieke kring. Reuters bespreekt onder andere onderzoeken naar voormalige vertrouwelingen en de toenemende vraag hoeveel Zelensky wist van corruptie binnen zijn omgeving. (Bron)
5. Reuters – energiecorruptieschandaal van circa $100 miljoen (2025): Oekraïense anticorruptieautoriteiten onderzochten een vermeend corruptiesysteem rond de energiesector. Zelensky vroeg om het ontslag van twee ministers en nam sancties tegen zijn voormalige zakenpartner Tymur Mindich. Het schandaal raakte Zelensky’s regering en persoonlijke netwerk. (Bron)
6. AP – druk op Zelensky vanwege corruptieschandaal (2025): AP beschreef hoe een groot corruptieonderzoek rond de energiesector de politieke druk op Zelensky verhoogde. Het artikel maakt daarbij onderscheid tussen de beschuldigingen tegen functionarissen in zijn regering en Zelensky zelf. (Bron)
7. AP – corruptieonderzoek rond hoge functionarissen en Zelensky’s kantoor (augustus 2026): Zeer recent berichtte AP dat een topmedewerker van Zelensky werd ontslagen terwijl er een onderzoek liep naar een witwaszaak waarbij hoge functionarissen betrokken zouden zijn. (Bron)
8. Het mysterie rond de bomaanslag in Monaco wordt steeds groter nu de Oekraïense veiligheidsdiensten in verband worden gebracht met de moord op de hoofdverdachte:
   Een mysterieuze bomaanslag in Monaco krijgt een nieuwe wending. De vrouw die ervan wordt verdacht de bom te hebben geplaatst, Anastasiia Berezovska, werd later dood aangetroffen in Oekraïne. Volgens het onderzoek zijn twee Oekraïense mannen bij haar moord betrokken, onder wie iemand met banden met de militaire inlichtingendienst GUR. Dit roept vragen op over mogelijke betrokkenheid van Oekraïense veiligheidsdiensten.
9. Nord Stream (Duitsland/Denemarken, 2022): Dit is momenteel een van de zwaarste zaken. Duitse aanklagers verdenken meerdere Oekraïense personen ervan betrokken te zijn geweest bij het opblazen van de gaspijpleidingen. In augustus 2026 werd in Kroatië opnieuw een Oekraïense verdachte gearresteerd. Een voormalige Oekraïense legerofficier wordt door Duitse justitie als mogelijke organisator gezien. (Bron, Bron)
10. Polen – een ingewikkelde bom-/spionagezaak: Een onderzoek naar een verdachte bomzending leidde uiteindelijk naar een netwerk waarin zowel Russische als mogelijke Oekraïense belangen naar voren kwamen. The Guardian beschrijft hoe het aanvankelijk als een Russische operatie werd gezien, maar dat later ook een mogelijk Oekraïens spoor opdook. (Bron)

En op deze manier kan ik wel even doorgaan.

Punt 9. Politiek pluralisme

1. Verbod op politieke partijen — 2022
   In maart 2022 schortte Zelensky via een besluit van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad de activiteiten van 11 politieke partijen op, waaronder Opposition Platform – For Life (OPZZh), de grootste pro-Russische oppositiepartij. De officiële reden was de Russische invasie, nationale veiligheid en vermeende banden met Rusland. (Bron)
   Dit was democratisch gezien aanzienlijk: OPZZh had bij de verkiezingen van 2019 13,05% van de stemmen en 44 zetels en was daarmee de op één na grootste fractie in het parlement. De Venetiëcommissie beschreef deze maatregel in haar beoordeling van de Oekraïense partijwetgeving. (Bron)
2. Oppositie tijdens de oorlog
   Er zijn ook recente berichten dat oppositiepartijen zich steeds sterker verzetten tegen de concentratie van macht rond Zelensky.
   Le Monde schreef in 2025 dat de oppositie in het parlement gemarginaliseerd is en dat oppositieleden spreken over een concentratie van uitvoerende macht en beperkingen op hun activiteiten. Tegelijkertijd benadrukt het artikel dat de oorlog een uitzonderlijke situatie creëert en dat de regering veiligheidsargumenten gebruikt.
   Dat maakt de situatie ingewikkeld: er is nog steeds oppositie, maar de omstandigheden waarin die oppositie opereert zijn aanzienlijk beperkter dan vóór de oorlog. (Bron)

Punt 10. Onafhankelijke en vrije media

1. Dit is eveneens relevant voor volkssoevereiniteit.
   Freedom House schrijft dat onder een presidentieel decreet uit 2022 de belangrijkste nieuwskanalen gezamenlijk overheidsgestuurde inhoud uitzenden en dat regeringsvertegenwoordigers daar veel zendtijd krijgen. Volgens Freedom House beperkt dit de mogelijkheden van oppositiepartijen om kiezers te bereiken. Tegelijkertijd kunnen oppositiepartijen sociale media en andere kanalen gebruiken. (Bron)
2. Beperking van media-pluralisme:
   Er zijn ook voorbeelden op mediagebied. Human Rights Watch rapporteerde dat Zelensky in 2021 een decreet gebruikte om drie pro-Russische televisiezenders buiten werking te stellen. HRW stelde dat dit een bedreiging vormde voor de mediapluraliteit. (Bron)
   Tijdens de oorlog werd bovendien de televisie-uitzending van belangrijke nieuwsorganisaties grotendeels geconcentreerd binnen één gezamenlijk nationaal nieuwsplatform. Dat heeft de ruimte voor verschillende politieke perspectieven verder beperkt.

Volgens de VN zou dit volgens hun beoordeling geen democratische rechtsstaat meer zijn. Daarom rijst de vraag: waarom spenderen we ons belastinggeld? Voor een autoritaire staat.

Graag licht ik toe welke steun België inmiddels heeft geleverd. Sinds de grootschalige Russische invasie in februari 2022 heeft België al 4,488 miljard euro aan directe bijstand aan Oekraïne toegezegd. Deze bilaterale steun komt bovenop de bijdragen en garanties die België levert binnen de EU‑structuur en andere internationale programma’s.

Stel je voor dat we besluiten de toegekende € 4,488 miljard te besteden aan de financiering van het wegenvignet. In dat geval zou de volledige som voldoende zijn om de kosten van het vignet gedurende bijna 3 decennia en een half te dekken, zonder dat er enige aanvullende inkomsten uit de heffing nodig zijn.

Concreet betekent dit dat we, met dit bedrag, ongeveer 34,5 jaar lang volledig zelfvoorzienend zouden zijn. Gedurende die periode zou geen enkele opbrengst uit het wegenvignet meer vereist zijn om de uitgaven te dekken, waardoor de regeling volledig wordt gefinancierd uit de eenmalige toewijzing.

De inwoners hebben geen politiekers nodig

Maar de Politieker heeft de inwoner zijn belasting nodig