Hermoth-Nieuws

Iedere Woensdag en Zondag een podcast over kritische stukken. Op Hermoth Nieuws.

Robbert: Welkom bij Hermoth-Nieuws, waar de vragen groter zijn dan de antwoorden en de antwoorden duurder dan de belastingbetaler zou willen.

Lotte: Vandaag kijken we naar werk van hermoth-industries over drie terreinen: de Belgische media en wat er gebeurt als je een krantenkop serieus neemt, de vraag wat vierenhalf miljard euro thuis had kunnen kopen, en een bredere beschouwing over wat beschaving eigenlijk betekent.

Robbert: Laten we beginnen met Het Laagste Nieuws en een factcheck die verder gaat dan de redactie zelf durfde.

Belgische media onder de loep

Lotte: Het vertrekpunt is een krantenkop van HLN: “Ondanks oproep van populaire tegenstander wil Zelensky nu geen verkiezingen organiseren. Kan hij dat maken?” De post neemt die vraag letterlijk en legt ze naast de VN-definitie van democratie.

Robbert: En dan volgt een punt-voor-punt vergelijking die HLN zelf niet maakte.

Lotte: Precies. Op volkssoevereiniteit: Zelensky’s termijn liep af in mei 2024, verkiezingen zijn uitgesteld vanwege de krijgswet, en Freedom House verlaagde daarom de score voor het verkiezingsproces. Op politiek pluralisme: elf partijen werden in 2022 opgeschort, waaronder de op één na grootste fractie in het parlement met 44 zetels.

Robbert: Zo’n factcheck is eigenlijk een spiegel die de redactie had kunnen ophangen, maar niet deed.

Lotte: Op mediavlak schrijft Freedom House dat onder een presidentieel decreet de belangrijkste nieuwskanalen gezamenlijk overheidsgestuurde inhoud uitzenden, wat de zendtijd voor oppositiepartijen beperkt. En voormalig defensieminister Fedorov formuleerde het zo: “oorlog mag democratie niet voor onbepaalde tijd opschorten.”

Lotte: Dat is de kern van de spanning die de post blootlegt. Fedorov werd ontslagen door Zelensky, en riep vervolgens op tot verkiezingen met het argument dat Oekraïne een systemische bestuurscrisis kent.

Robbert: De post eindigt met een rekensommetje: de Belgische steun van 4,488 miljard euro zou het wegenvignet 34,5 jaar kunnen dekken. Wat je ook van de conclusie vindt, de vraag is gesteld.

Lotte: Een tweede stuk, over de aanklacht van meer dan 700 academici tegen Petra De Sutter, past in hetzelfde patroon: media en politiek die vragen stellen die het publiek zelf niet krijgt te stellen.

Robbert: Van vragen over democratie elders naar vragen over prioriteiten hier — want dat miljardenbedrag keert terug in het volgende stuk.

Vier miljard en wat we er thuis voor hadden kunnen kopen

Lotte: Het stuk over de Oekraïne-uitgaven rekent concreet door wat hetzelfde bedrag binnenlands had kunnen opleveren, en stelt: “Voor nagenoeg hetzelfde bedrag dat naar een buitenlands conflict verdwijnt, had België een volledige waterinfrastructuur kunnen uitbouwen — drinkwater voor elke burger, voor zestig jaar.”

Robbert: Zestig jaar drinkwater versus een oorlog die niemand ons vroeg te financieren — dat is een vergelijking die blijft hangen.

Lotte: De berekening: een nationale ontziltingsinstallatie voor 12 miljoen inwoners kost geraamd 2,5 miljard euro, een Rolls-Royce SMR kernreactor voor de benodigde energie nog eens 2,1 miljard. Samen vergelijkbaar met het Oekraïne-pakket. Ondertussen waarschuwt een officieel klimaatrapport dat versnippering tussen overheidsniveaus een coherente waterstrategie blokkeert.

Lotte: De post stelt expliciet dat geen enkele burger werd geconsulteerd over deze besteding, en dat het debat in achterkamers viel onder Europese en NAVO-druk.

Robbert: Beschaving meten aan infrastructuurkeuzes — dat is precies het terrein van het volgende stuk.

Beschaving is meer dan technologie

Robbert: Het essay over het einde van een beschaving opent met een onderscheid dat vaak wordt vergeten: technologische vooruitgang en beschaving zijn niet hetzelfde.

Lotte: De post stelt het zo: “Een beschaving meet je niet af aan wetenschappelijke en technische vooruitgang.” Wat telt is de geestelijke, culturele en zedelijke ontwikkeling — en de vrijheid van het individu om zichzelf te ontplooien.

Robbert: Wat dat betekent in de praktijk: landen die westerse technologie hebben overgenomen maar politieke vrijheid onderdrukken, tellen voor de auteur niet als beschaving in de volle zin.

Lotte: Het stuk signaleert verval op meerdere fronten: rechtsstaat, economische macht zonder verantwoording, en de criminalisering van andersdenkenden. Het noemt concrete voorbeelden, van een Luikse arts die werd gecoloqueerd tot wetenschappers die hun baan verloren. De conclusie is dat de beschaving momenteel wordt rechtgehouden door wie zich verzet tegen machtsconcentratie.

---

Robbert: Drie stukken, één rode draad: de kloof tussen wat instituties beloven en wat ze doen.

Lotte: En de vraag wie die kloof mag benoemen — en of de media dat nog doen. Tot de volgende aflevering.

Wegens veiligheidsoverwegingen hebben we computerstemmen gebruikt om de korte podcast te voeren.

Foto door duck.ai