Hermoth-Nieuws

Robbert: Welkom bij Hermoth-Nieuws, waar de identiteitskaart in uw portemonnee blijkbaar meer doet dan alleen bewijzen wie u bent.

Lotte: Vandaag kijken we naar twee samenhangende thema’s: de nieuwe Belgische identiteitskaart en de verborgen chip die erin zit, en de bredere vraag wat het betekent als een overheid haar eigen burgers als potentiële bedreiging behandelt. Dat is het terrein dat hermoth-industries in deze stukken verkent.

Robbert: Laten we beginnen met die identiteitskaart zelf.

Identiteitskaart als trackingapparaat

Lotte: De kern van het eerste stuk is een technische onthulling: de nieuwe Belgische identiteitskaart bevat niet één chip, maar twee. De zichtbare chip kent iedereen, maar het stuk haalt een tweede aan die de meeste mensen niet kennen.

Robbert: En dat is precies de zin die alles in gang zet. De tekst citeert rechtstreeks uit de officiële uitleg: “De RFID-chip met je vingerafdrukken. Deze chip is enkel leesbaar voor bevoegde instanties en onzichtbaar voor het blote oog.”

Lotte: Wat dit in de praktijk betekent: een chip die u niet kunt zien, die u niet kunt verwijderen, en die draadloos uitgelezen kan worden zonder dat u dat merkt. RFID staat voor radio-frequency identification, een technologie die gegevens via radiogolven op afstand leest, zonder fysiek contact met het object.

Robbert: Waarbij actieve varianten zelfs op grote afstand een signaal afgeven. U hoeft de kaart niet eens te tonen.

Lotte: Wikipedia omschrijft het zo: RFID-tags kunnen “op of in objecten of levende wezens zitten.” De tekst wijst er ook op dat Wikipedia zelf de risico’s benoemt: als identificatiedocumenten een RFID-tag bevatten, kunnen regeringen en inlichtingendiensten er misbruik van maken om mensen te volgen.

Robbert: En de overheid verplicht u tegelijk om die kaart altijd op zak te hebben. Dat is een combinatie die de tekst niet onopgemerkt laat.

Lotte: Precies. De redenering is: de kaart is niet van u, u betaalt er zelf voor, u bent verplicht haar te dragen, en ze bevat een chip waarmee uw locatie op afstand gevolgd kan worden zonder uw medeweten. De privacy-implicaties die Wikipedia opsomt sluiten daar naadloos op aan: de tag kan worden uitgelezen zonder dat de persoon dit weet, en als een getagd product gekoppeld wordt aan een betaling, is het in principe mogelijk het te verbinden aan uw identiteit.

Lotte: Het stuk over massasurveillance via telefoonoperatoren sluit hier direct op aan. Daarin staat dat Proximus en Telenet al jaren verplicht zijn verkeers-, locatie- en identificatiegegevens bij te houden, en dat de overheid dit nu wil uitbreiden naar diensten als WhatsApp en Facebook Messenger. De redenering is telkens dezelfde: veiligheid als rechtvaardiging, de burger als verdachte bij voorbaat.

Robbert: Twee systemen, één richting.

Lotte: En die richting leidt rechtstreeks naar de vraag wat de overheid eigenlijk bedoelt als ze het woord terrorisme gebruikt.

Wie is hier eigenlijk de terrorist?

Lotte: Een later stuk stelt die vraag expliciet en zoekt het antwoord in de definitie zelf. Terrorisme wordt omschreven als: “Het uit ideologische motieven plegen van op mensenlevens gericht geweld, dan wel het aanrichten van maatschappij-ontwrichtende zaakschade, met als doel maatschappelijke ondermijning en destabilisatie te bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke besluitvorming te beïnvloeden.”

Robbert: Dat is de officiële definitie, en de tekst legt die vervolgens punt voor punt naast het overheidsbeleid van de afgelopen jaren.

Lotte: Een eerder stuk stelde die vraag al als hypothese. Het latere stuk trekt de conclusie: als lockdowns aantoonbaar levens kosten, als discriminatie van bevolkingsgroepen verboden is maar toch wordt toegepast, en als angst systematisch als beleidsinstrument wordt ingezet, dan past de definitie. Beide stukken vragen hetzelfde: wie stelt de criteria vast, en wie valt er buiten.

---

Robbert: Een chip die u niet ziet, een definitie die u niet verwacht, en een overheid die beide beheert.

Lotte: De vraag die onder alles ligt is eigenlijk heel eenvoudig: wie heeft de controle over de gegevens die over u bestaan? Volgende keer meer.

Wegens veiligheidsoverwegingen hebben we computerstemmen gebruikt om de korte podcast te voeren.

Foto door duck.ai